كتابچهء مداخل ومخارج « 1 » وسومى رسالهء اسكناس وچهارم رساله‌اى است در باب ضرورت توسعهء اقتصادى مجموعهء اين رسائل تحت شمارهء 369 / ف ودر فهرست فيلمها در شمارهء 4244 ثبت شده است . از تحقيقاتى كه دربارهء اين رسائل به عمل آمد معلوم مىشود كه اين رسالات به قلم محمد إبراهيم بدايع‌نگار مىباشد . نظر به اهميت اين چهار رساله ، تمام رسالهء أول وگزارشى از سه رسالهء ديگر را نقل مىكنيم . اميد است خوانندگان عزيز بخاطر طولانى شدن اين مقدمه بر بنده ببخشايند . بدايع‌نگار در دورهء زندگى خود از كسب وتجارت كه حرفه وپيشهء اسلاف أو بوده است ، صرف نظر مىكند وبه تحصيل مىپردازد وبعدها به دربار راه مىيابد وبه نيابت وزارت علوم ورياست تجارت مىرسد وپس از كناره‌گيرى از اين دو كار در وزارت خارجه مشغول خدمت مىشود . در اين وزارتخانه ، هم به علت شوق فطرت وهم به جهت آگاهى از وضع جديد كشورها ، مطالعاتى در أمور اقتصادى مىكند وبه سالنامه‌ها وكتب خارجي نظر مىافكند در همين زمان كتابچه‌هايى را كه ذكر آن گذشت مىنويسد كه نظرهاى خود را در بهبود وضع اقتصاد كشور در آنها ذكر كرده است . وى در رسالهء نقش توسعهء اقتصادى وصنعتى در تعالى واستقلال كشور كه كوچكترين آنها است ؛ إيران را مستغنى از حيث مواد أولية مىداند ، چه از جهت محصولات كشاورزى مانند پنبه وكتان وچه از حيث محصولات ديگر مانند پشم وابريشم ويا ذخائر زمينى مانند مس وآهن وقلع وغيره . ولى اشكال پيشرفت اقتصاد را از اين جهت مىداند كه از بيشتر اين مواد ، به علت عدم آشنايى به علوم وفنون

--> به كوشش هما ناطق وأصغر مهدوى چاپ شد . ( 1 ) . رسالهء دخل وخرج به كوشش محسن صبا در مجموعهء هفتاد مقاله ج 1 / 199 - 205 در سال 1369 ه . ق توسط انتشارات أساطير چاپ شد .